Cov luam yeeb yog ib yam khoom siv uas muaj kev sib cav sib ceg tshaj plaws hauv zej zog niaj hnub no. Ib txhia neeg suav tias nws yog ib lub cim ntawm zej zog, thaum lwm tus pom tias nws yog ib qho chaw tawm ntawm kev ntxhov siab. Tab sis txawm tias lawv xav li cas los xij, ntau tus neeg xav paub: Cov luam yeeb tau tsim thaum twg?
Qhov tseeb, cov luam yeeb tsis yog ib yam khoom "tsim" rau ib lub sijhawm twg, tab sis yog qhov tshwm sim ntawm kev hloov pauv maj mam dhau ntau txhiab xyoo ntawm kev siv luam yeeb ntawm tib neeg.
Tsab xov xwm no yuav txheeb xyuas keeb kwm thiab kev loj hlob ntawm cov luam yeeb los ntawm ntau qhov kev xam pom xws li lub sijhawm, kev tsim kho tshiab hauv thev naus laus zis, thiab keeb kwm yav dhau los hauv zej zog.
Cov Neeg Amelikas Ib Txwm thiab kev siv luam yeeb thaum pib
Chiv thawj, luam yeeb tsis yog siv rau kev lom zem xwb, tiam sis nws muaj lub ntsiab lus tseem ceeb hauv kev ntseeg, kev kho mob thiab kev ua kab ke. Cov pov thawj ntawm keeb kwm qhia tau tias cov Neeg Amelikas Ib Txwm tau pib cog qoob loo thiab siv luam yeeb nyob ib puag ncig 3000 BC.
Lub sijhawm ntawd, luam yeeb feem ntau muaj nyob rau hauv cov qauv hauv qab no:
- Qhwv cov nplooj ntoo rau hauv cov yeeb nkab thiab taws nws (zoo ib yam li cov yeeb nkab thawj)
- haus luam yeeb
- Siv rau hauv kev ua kevcai fij lossis kev kho mob
Cov cwj pwm no tau tsim cov qauv cwj pwm ntawm "nqus pa luam yeeb", tab sis tseem muaj txoj kev ntev mus ua ntej nws thiaj li suav tias yog luam yeeb hauv lub ntsiab lus niaj hnub no.
Kev lag luam thoob ntiaj teb ntawm cov luam yeeb tom qab Columbus
Thaum kawg ntawm lub xyoo pua 15th, nrog rau kev qhib txoj kev tshiab hauv hiav txwv, cov luam yeeb tau coj rov qab mus rau Tebchaws Europe thiab kis mus rau:
- Spain
- Portugal
- Fabkis
- Tebchaws Askiv
Cov uas nrov tshaj plaws thaum ub yog cov snuff thiab cov yeeb nkab, tsis yog cov luam yeeb.
Kev tshwm sim ntawm cov luam yeeb ua tes ua
Los txog rau xyoo pua 17th, qee cov tub rog thiab cov neeg tsav nkoj European tau pib qhwv cov luam yeeb rau hauv ntawv thiab haus luam yeeb.
Qhov no feem ntau suav hais tias yog ib hom luam yeeb thaum ntxov, tab sis nws tseem yog ib qho niche thiab tsis yog kev lag luam.
Kev Hloov Pauv Lag Luam tau hloov txhua yam
Yog tias yuav tsum muaj lub sijhawm meej meej rau kev tsim cov luam yeeb, ces nruab nrab mus txog rau thaum xaus ntawm lub xyoo pua 19th yog lub sijhawm tseem ceeb tshaj plaws.
Cov laj thawj tseem ceeb suav nrog:
Kev lag luam ntawv yog mature.
Kev cog qoob loo luam yeeb loj
Cov pej xeem hauv nroog loj hlob sai heev
Qhov kev thov kom muaj kev ua kom cov khoom siv tau zoo dua qub tab tom nce ntxiv
Ib qho kev txiav txim siab tseem ceeb hauv kev lag luam luam yeeb
Xyoo 1880, ib qho thev naus laus zis tseem ceeb tau tshwm sim:
Lub tshuab dov luam yeeb tsis siv neeg uas James Bonsack tau tsim.
Qhov kev tsim kho tshiab no tau coj dab tsi los?
Muaj peev xwm tsim tau ntau pua luam yeeb txhua feeb
Tus nqi ntawm cov luam yeeb tau poob qis heev
Cov luam yeeb tau hloov pauv ntawm "kev ua tes ua taw" mus rau "cov khoom siv niaj hnub"
Txij lub sijhawm no mus, cov luam yeeb hauv lub ntsiab lus niaj hnub no tau yug los ua neeg raug cai.
Kev sib raug zoo ntawm kev ua tsov ua rog thiab luam yeeb
Thaum Tsov Rog Thoob Ntiaj Teb Zaum Ib thiab Tsov Rog Thoob Ntiaj Teb Zaum Ob, cov luam yeeb tau suav nrog ntau yam hauv cov khoom siv tub rog.
Txo kev ntxhov siab ntawm cov tub rog
Ua ib lub cuab yeej sib tham thiab sib pauv lus
Txhawb kev siab tus
Tom qab ua tsov rog, muaj ntau tus tub rog coj tus cwj pwm haus luam yeeb rov qab los rau hauv zej zog.
Kev tshaj tawm, kab lis kev cai thiab kev tsim kom muaj duab txiv neej
Nyob rau thawj ib nrab ntawm lub xyoo pua 20th, kev tshaj tawm luam yeeb tau muaj kev cuam tshuam loj heev:
Txuas kev haus luam yeeb rau "kev loj hlob", "kev vam meej" thiab "kev ywj pheej"
Cov hnub qub ua yeeb yaj kiab feem ntau tshwm sim ntawm lub koob yees duab haus luam yeeb
Kev haus luam yeeb ntawm cov poj niam maj mam dhau los ua "zam"
Cov yam no tau ua ke pab txhawb rau kev nyiam luam yeeb thoob ntiaj teb.
Cov luam yeeb tsis yog tsuas yog cov khoom siv rau cov neeg siv khoom xwb tab sis kuj yog cov cim ntawm zej zog
Nyob rau ntau theem keeb kwm, cov luam yeeb tau sawv cev rau:
Cov cuab yeej sib txuas lus ntawm kev ntseeg
Kev sim kho mob
Kev coj cwj pwm hauv zej zog
Kev nco txog kev ua tsov rog
Lub zog ntawm cov peev txheej lag luam
Kev nkag siab txog keeb kwm ntawm kev tsim cov luam yeeb pab peb pom meej tias vim li cas nws thiaj li tau cuam tshuam rau kab lis kev cai thoob ntiaj teb hauv lub sijhawm luv luv.
Hauv ib qho luv luv:
Cov luam yeeb tsis yog "tsim tawm", tab sis thaum kawg tau ua tiav hauv xyoo pua 19th nrog kev pab los ntawm Kev Hloov Pauv Kev Lag Luam thaum lub sijhawm ntau txhiab xyoo ntawm kev siv luam yeeb.
Kev sib raug zoo ntawm kev ua tsov ua rog thiab luam yeeb
Thaum Tsov Rog Thoob Ntiaj Teb Zaum Ib thiab Tsov Rog Thoob Ntiaj Teb Zaum Ob, cov luam yeeb tau suav nrog ntau yam hauv cov khoom siv tub rog.
Txo kev ntxhov siab ntawm cov tub rog
Ua ib lub cuab yeej sib tham thiab sib pauv lus
Txhawb kev siab tus
Tom qab ua tsov rog, muaj ntau tus tub rog coj tus cwj pwm haus luam yeeb rov qab los rau hauv zej zog.
Cov luam yeeb tsis yog ib qho kev tsim tawm tab sis yog qhov tshwm sim ntawm kev hloov pauv mus sij hawm ntev
Hais lus nruj me ntsis:
❌ cov luam yeeb tsis tau tsim tawm sai sai hauv ib xyoos
✅ nws yog qhov tshwm sim ntawm kev sib sau ua ke ntev ntawm cov txheej txheem siv luam yeeb, cov ntaub ntawv thiab cov thev naus laus zis kev lag luam
Yog tias yuav tsum muaj lub sijhawm xaus, nws tuaj yeem nkag siab li no:
Chiv thawj, luam yeeb tsis yog siv rau kev lom zem xwb, tiam sis nws muaj lub ntsiab lus tseem ceeb hauv kev ntseeg, kev kho mob thiab kev ua kab ke. Cov pov thawj ntawm keeb kwm qhia tau tias cov Neeg Amelikas Ib Txwm tau pib cog qoob loo thiab siv luam yeeb nyob ib puag ncig 3000 BC.
Muaj peev xwm tsim tau ntau pua luam yeeb txhua feeb
Tus nqi ntawm cov luam yeeb tau poob qis heev
Cov luam yeeb tau hloov pauv ntawm "kev ua tes ua taw" mus rau "cov khoom siv niaj hnub"
Txij lub sijhawm no mus, cov luam yeeb hauv lub ntsiab lus niaj hnub no tau yug los ua neeg raug cai.
Lub sijhawm tshaj tawm: Lub Ib Hlis-23-2026